CRI Online

فاجعه‌ بارترین اشتباه‌های مترجم‌ ها

GMT+08:00 || 2015-03-18 20:35:58        cri

انسان‌ها در سراسر جهان به زبان‌های مختلف صحبت می‌کنند، بنابراین بروز مشکل در برقراری ارتباط میان آن‌ها امری اجتناب‌ناپذیر است؛ در این میان ترجمه به عنوان تنها واسطه برقرای ارتباط زبانی میان ملل مختلف نقشی حیاتی دارد اما گاه اشتباه‌های به ظاهر کوچک مترجمان می‌تواند پیامدهای فاجعه‌باری به همراه داشته باشد.

از توانایی صحبت به دو زبان تا توانایی ترجمه صحیح و دقیق بین آن دو زبان راه درازی است که همین امر موجب بروز بزرگ‌ترین اشتباه‌های ترجمه‌یی در طول قرن‌های متمادی شده است؛ اشتباهه‌هایی که می‌تواند روابط میان ملل گوناگون را تیره و تار کند، موجب ایجاد نظریه‌های بی‌اساس علمی شود و یا در بدترین شکل به کشته شدن هزاران نفر بیانجامد.

در ادامه نگاهی داریم به بزرگ‌ترین و تاثیرگذارترین اشتباه‌هایی که مترجم‌ها مرتکب شده‌اند:

هنگامی که جنگ سرد در اوج خود بود، «نیکیتا خروشچف» رهبر شوروی سابق یک سخنرانی جنجالی در سفارت لهستان در مسکو انجام داد. او در نطق خود به برشمردن مزایای کمونیسم در مقابل سرمایه‌داری پرداخت و در انتها گفت «ما شما را خاک خواهیم کرد». برای آمریکا و روسیه که در آستانه جنگ اتمی بودند این اظهارنظر به منزله آغاز جنگی وهمناک بود. اما در واقع منظور «خروشچف»» از این عبارت آن بود که «ما بیش‌تر از شما زندگی خواهیم کرد»؛ این یک ضرب‌المثل معروف در میان روس‌هاست که توسط مترجم‌ها به اشتباه به گوش همتایان آمریکایی‌ رسیده بود. آمریکا پس از این سخنرانی باور کرده بود که رهبر شوروی در پی نابودی آن‌هاست و روابط دو کشور به تیره و تارترین شکل ممکن خود رسید.

کارتر رییس‌جمهور وقت آمریکا نیز 20 سال بعد در اولین نشست خبری تاریخ آمریکا در یک کشور کمونیستی و در حالی که دو کشور آمریکا و روسیه کاملا درگیر جنگ سرد بودند در سخنرانی خود عنوان کرد «امروز صبح آمریکا را ترک کردم» که به اشتباه توسط مترجمی ضعیف این‌گونه ترجمه شد که «امروز صبح آمریکا را ترک کردم و هرگز بازنخواهم گشت»! این ترجمه اشتباه نیز در زمان خود جنجال‌ها و مشکلات زیادی برای این چهره سیاسی ایجاد کرد.

از سوی دیگر، مقام‌های برخی از دولت‌ها به سوء استفاده از تفاوت‌های زبانی در جهت رسیدن به مقاصد خود متهم هستند. پیمان کتبی «وایتانگی» سال 1840 بین بریتانیا و 500 رییس قبیله در نیوزیلند از این دست است که برداشت‌های گوناگون از این پیمان به زبان انگلیسی و زبان مائوری موجب بروز اختلاف شدیدی میان دو طرف شد و کار به جایی رسید که طرف مقابل بریتانیا با برپایی تظاهرات این پیمان را کلاهبرداری سیاسی خواند.

«جیوانی ویرجینیو» ستاره‌شناس ایتالیایی در سال 1877 و در تلاش برای ایجاد نقشه‌ای از مریخ عنوان کرد که شیارهایی بر روی این سیاره مشاهده کرده است که در فرآیند ترجمه از ایتالیایی به انگلیسی، این شیارها به اشتباه کانال (آبی) تعبیر شد و موجب ایجاد نظریه‌ای شد که این کانال‌ها را موجودات زنده و هوشمند بر روی سیاره مریخ ایجاد کرده‌اند. «پارسیوال لوول» ستاره‌شناس آمریکایی نیز که متقاعد شده بود مشاهده‌های همتای ایتالیایی خود کانال‌های آبی است بین سال‌های 1894 تا 1895 صدها نمونه دیگر از این شیارها را کشف کرد و طی دو دهه بعد از آن به انتشار سه کتاب همراه با تصاویری اقدام کرد که گمان می‌کرد سازه‌هایی مصنوعی ساخته موجوات مریخی برای انتقال آب است. حتی یک نویسنده بر اساس این مشاهدات کتاب دیگری درباره ساکنان هوشمند مریخ منتشر کرد و این موضوع دستمایه چندین فیلم و رمان در عالم سینما و ادبیات نیز شد.

اما فاجعه‌بارترین اشتباه ترجمه‌یی مربوط به تنها بمباران اتمی در تاریخ بشریت تاکنون است. در سال 1945 و در جریان جنگ جهانی دوم، مقام‌های آمریکایی از دولت ژاپن خواستند که تسلیم شود و در غیر این صورت آن‌ها را نابود خواهد کرد. در آن زمان «سوزوکی» رییس‌جمهور وقت ژاپن در پاسخ به این درخواست از عبارت "mokusatsu" استفاده کرد به معنی «نظری ندارم و مشغول فکر کردن درباره آن هستم». اما مترجمان یکی دیگر از معانی این عبارت به مفهوم معنای «نادیده گرفتن با تحقیر» را به «ترومن» رییس‌جمهور وقت آمریکا انتقال دادند و در نهایت شرایط وخیم‌تر شد و سرانجام بمباران اتمی دو شهر هیروشیما و ناکازاکی بیش از 220 هزار نفر کشته بر جای گذاشت تا بزرگ‌ترین فاجعه بشری روی دهد.

اخبار مرتبط
پیام شما
رسانه ها
برگزیده ها
• سخنگوی وزارت خارجه چین: دور سوم آزمایش بالینی واکسن کرونا در برزیل شروع میشود
• سخنگوی وزارت خارجه چین: رییس جمهور در سه نشست سران پیشنهاد چین را تشریح میکند
• تصویب تصمیمات کمیته دائمی مجلس ملی نمایندگان خلق چین در مورد هنگ کنگ
• نخستین کشتی کروز ساخت چین آماده برای بهره برداری
• شی جین پینگ: توسعه چین بدون جهان ناممکن و شکوفایی جهان نیازمند چین است
• شی جین پینگ: با دخالت خارجی در امور داخلی اعضای سازمان همکاری شانگهای قاطعانه مخالفیم
• شی جین پینگ: مایلیم نیاز اعضاء سازمان همکاری شانگهای به واکسن کرونا را مد نظر قرار دهیم
• شی جین پینگ: سازمان همکاری شانگهای باید برای پیشبرد ایجاد جامعه بشری با سرنوشت مشترک تلاش کند
• شی جین پینگ: همکاری دوسویه باید جایگزین بازی مجموع صفر شود
• انتقاد سازمان ملل از سابقه حقوق بشر و رویکرد تبعیض آمیز و جدایی طلبانه آمریکا
• وضعیت حقوق بشر آمریکا در سازمان ملل مورد انتقاد گسترده قرار گرفت
بیشتر>>
خبرهای تصویری
بشنوید
ببینید